منظور از ضریب بتا در بورس چیست؟

منظور از ضریب بتا در بورس چیست؟
یکی از مهم‌ترین مفاهیم در تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری ریسک و بازده، ضریب بتا می‌باشد.

ضریب بتا چیست؟ 

 


ضریب بتا (Beta Coefficient) شاخصی از ریسک سیستماتیک یک دارایی مالی یا مجموعه‌ای از دارایی‌ها نسبت به ریسک بازار است.
به بیانی دیگر ضریب بتا معیاری برای ارزیابی میزان عملکرد یک سهم خاص یا گروهی از سهام ها در جریان حرکت کلی بازار تعریف می شود.

 

 

ریسک سیستماتیک  

 

ریسکی که مربوط به کل بازار است، ریسک سیستماتیک نامیده می‌شود.
این نوع ریسک که به ریسک غیرقابل‌حذف یا ریسک بازار نیز شناخته شده، بر کل بازار و نه فقط سهام یک شرکت یا صنعت خاص تأثیر می‌گذارد و هم غیرقابل‌پیش‌بینی بوده و هم اجتناب کامل از آن امکان‌پذیر نیست.
ریسک سیستماتیک در بازار سهام از طریق متنوع‌سازی حذف نمی‌شود.
تنها راه کاهش این ریسک از طریق به‌کارگیری استراتژی‌های پوشش ریسک یا با استفاده از استراتژی تخصیص دارایی است.

 

 

محاسبه ضریب بتا

 

ضریب بتا شیب معادله‌ رگرسیون خطی بازده دارایی به نسبت بازده بازار است.
این ضریب نشان دهنده نوسان قیمتی دارایی در مقایسه با بازار کلی فعال در آن است.

 

فرمول ضریب بتا 

   :  بازه دارایی

   : بازده بازار 

 


طبق فرمول زیر، مقدار ضریب بتا از حاصل تقسیم کواریانس بین بازدهی دارایی و بازدهی بازار بر واریانس بازار به دست می آید:

 

 

فرمول ضریب بتا 

 

 

نکات مهم :

 

  • اگر بتا سهم = 1
     میزان کاهش یا افزایش قیمت سهم با حرکت بازار مطابق است.
     
  • اگر میزان بتا سهم > 1
    کاهش یا افزایش قیمت سهم بیشتر از کاهش یا افزایش بازار باشد و به این سهم، سهم تهاجمی می‌گویند (مانند سهام صنعت خودرو).
     
  • اگر میزان بتا سهم < 1 و میزان بتا سهام >0 
    میزان کاهش یا افزایش قیمت سهم از روند کلی بازار کوچک‌تر باشد و به این سهم، سهم تدافعی‌ می‌گویند (مانند سهم‌های صنعت غذایی).
     
  • اگر بتای سهم = 0
    حرکت قیمت سهم هیچگونه همبستگی با حرکت بازار نخواهد داشت.
     
  • اگر بتای سهم < 0 
     قیمت سهم برخلاف جهت روند کلی بازار حرکت می‌کند.