آموزشاصطلاحات و مفاهیم

بازار فرابورس (OTC) چیست و چه تفاوتی با بازار بورس دارد؟


هم اکنون در سازمان بازار فرابورس اوراق بهادارایران 4 بورس به صورت مجزا فعالیت می کنند که عبارتند از:

⦁    بورس اوراق بهادار: مکانی است برای داد و ستد اوراق بهادار و سهام شرکت های پذیرفته شده در بورس.

⦁   فرابورس: مکانی است برای داد و ستد سهام شرکت هایی که به دلایلی فعلا در بورس فعال نیستند.

⦁    بورس کالا: مکانی است برای داد و ستد محصولات صنعتی و کشاورزی مانند: مس، زعفران و… .

⦁    بورس انرژی: مکانی است برای داد و ستد حامل های انرژی مانند: نفت، برق و… .

ما در این قسمت می خواهیم بازار فرابورس ایران را به طور کامل و واضح توضیح دهیم، شرایط پذیرش و مزایای آن را بررسی کنیم و اینکه چه تفاوتی با بازار بورس دارد؟


 تشکیل بازار فرابورس(OTC)


معادل انگلیسی این بازار برگرفته از (over the counter) است که به اختصار (OTC) هم گفته می شود. اولین شرکت این بازر (OTC) در تاریخ 22/08/1387 با مجوز سازمان بورس اوراق بهادار برای گسترش فعالیت های بازار سرمایه تشکیل شد.
علت اصلی ایجاد بازار فرابورس سامان بخشیدن به بازار سرمایه است به این صورت که شرکت هایی که هنوز شرایط ورود به بازار سرمایه را فراهم نکرده اند و به سرعت می خواهند به بازار سرمایه ورود پیدا کنند در این که شرایط و ضوابط معاملاتی آسان تری نسبت به بازار بورس دارد وارد می شوند.
فرابورس به فرآیند نحوه معامله اوراق بهادار برای شرکت هایی که در بازار بورس پذیرفته نشده اند اشاره دارد. پذیرش سهام شرکت های سهامی عام از حوزه های اصلی و مهم فعالیت فرابورس می باشد.

شامل چند بازار می شود و شرایط پذیرش در این بازارها به چه صورت است:

⦁    بازار اول
⦁    بازار دوم
⦁    بازار سوم
⦁    بازار شرکت های کوچک و متوسط 
⦁    بازار ابزارهای نوین مالی
⦁    بازار پایه


انواع بازار فرابورس

بازار اول و شرایط پذیرش



در بازار اول فرابورس شرکت های سهامی عام و واحدهای صندوق سرمایه گذاری با نام پذیرش و معامله می شوند. 
شرایط پذیرش در بازار اول فرابورس به این صورت است که:

⦁    باید 2 سال از فعالیت شرکت گذشته باشد.
⦁    آخرین سرمایه شرکت باید حداقل 10 میلیارد ریال ثبت شده باشد.
⦁    شرکت باید حداقل 200 نفر سهامدار داشته باشد.

در خصوص ورود صندوق های سرمایه گذاری به بازاراول فرابورس باید حداقل سرمایه 50 میلیارد ریال و صندوق های زمین و مسکن 200 میلیارد ریال و با نام باشد.

بازار دوم فرابورس و شرایط پذیرش


در بازار دوم فرابورس علاوه بر پذیرش شرکت های سهامی عام، شرکت های سهامی خاص که افزایش سرمایه دارند و می خواهند تبدیل به سهامی عام شوند مورد معامله قرار می گیرند.
شرایط پذیرش در بازار دوم فرابورس به این صورت است که:

⦁    باید 1 سال از فعالیت شرکت گذشته باشد.
⦁    آخرین سرمایه شرکت باید حداقل 1 میلیارد ریال ثبت شده باشد.
⦁    شرکت باید حداقل 100 نفر سهامدار داشته باشد.

بازار سوم فرابورس


در بازار سوم آن که بازار عرضه نیز گفته می شود. سهام شرکت های سهامی مورد معامله قرار می گیرند.در این بازار معاملات به صورت بلوکی انجام می شود که بلوکهای سهام شرکت های سهامی (عام، خاص، تعاونی و…) حق تقدم خرید سهام شرکتهای سهامی عام، پذیره نویسی سهام، اوراق مشارکت، امتیاز بهره برداری، حق ثبت اختراعات به صورت سهام شرکت های سهامی خاص مورد معامله قرار می گیرند.
در بازار سوم فرابورس به این دلیل که شرکت ها بدون پذیرش وارد بازار می شوند چنانچه مشتری وجود داشته باشد سهام معامله می شود.


بازار شرکت های کوچک و متوسط و شرایط پذیرش


در این بازار شرکت های کوچک و متوسط برای تحقق هدف تامین مالی بنگاه های کوچک و متوسط وارد بازار فرابورس می شوند. سهام و حق تقدم خرید سهام در این بازار مورد معامله قرار می گیرد و شرایط پذیرش آن به این صورت است که:

⦁    حداقل باید 1 سال از فعالیت این شرکت ها گذشته باشد.
⦁    حداقل باید 1 میلیارد ریال و حداکثر 500 میلیارد ریال جمع حقوق صاحبان سهام این شرکت ها باشد.

بازار ابزارهای نوین مالی


در این بازارابزارهای نوین مالی همانند انواع اوراق مشارکت، انواع گوهینامه های سرمایه گذاری عام و خاص، انواع صکوک قابل پذیرش هستند. بازار سهام و حق تقدم خرید سهام پذیرش نمی شوند.

بازار پایه فرابورس


در بازار پایه آن تمامی شرکت های سهامی عام که ثبت شده در سازمان بورس و اوراق بهادار هستند ولی در هیچ یک از بازارهای بورس پذیرفته نشده باشند می توانند سهام خود را به این بازار انتقال دهند. 

تابلوها در بازار فرابورس


در بازار پایه به طور معمول شرکت های ورشکسته یا در حال ورشستگی پذیرش می شوند و به مقدار ریسک سرمایه گذاری شان به 3 تابلو طبقه بندی می شوند: 

  1.     تابلو زرد (دامنه نوسان 3 درصد)
  2.     تابلو نارنجی (دامنه نوسان 2 درصد)
  3.    تابلو قرمز (دامنه نوسان 1 درصد)

مزایای پذیرش

⦁    پذیرش ساده و آسان
⦁    امکان تامین مالی از طریق فروش سهام یا افزایش سرمایه
⦁    معافیت مالیاتی ( تا 10 درصد)
⦁    وثیقه گذاری سهام
⦁    انتشار اوراق بهادار در بازار ابزارهای نوین مالی
⦁    خروج و امکان تبدیل آسان در فرابورس
⦁    نبود حجم مبنا

 تفاوت بازار فرابورس با بازار بورس


⦁    تفاوت بارز بورس و فرابورس این است که بازار فرابورس مانند بازار بورس مکان فیزیکی خاصی ندارد که سرمایه گذاران برای معاملات خود دور هم جمع شوند.
⦁    در این بازار به این دلیل که دو طرف باهم به توافق نظر می رسند شفافیت قیمت ها و ریسک پذیری کمتری وجود دارد.

•    در بازار بورس قوانین و استانداردهای خاصی برقرار است که در بازار فرابورس این قوانین قابل انعطاف تر هستند.

⦁    در آن ساعت انجام معاملات 24 ساعته می باشد ولی در بازار بورس این امکان وجود ندارد و این یک ویژگی مثبت به شمار می رود.

⦁    تفاوت دیگر تقسیم بندی بازارهاست به این صورت که بازار فرابورس به 5 بازار و بازار بورس به 2 بازار تقسیم بندی می شوند.

⦁    و تقاوت آخر شرایط پذیرش در آن ساده و آسان تر از شرایط پذیرش در بازار بورس می باشد به همین دلیل بازار فرابورس باعث گسترش حوزه بازار سرمایه می شود.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا